تبلیغات
آموزشی و تربیتی و روانشناسی - آشنایی والدین با توانبخشی كودك نابینا
آموزشی و تربیتی و روانشناسی
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
پیشرفت را به روی او بسته پنداشته اند و به شیوه مؤثر و خلاق با او رفتار نمی كنند طبیعی است كه انگیزه های رشد فرزندشان را محدود می كنند زیرا وجود انگیزه و پرورش آنان در سازگاری عاطفی و اجتماعی كودك بسیار حائز اهمیت است. برای مثال تحرك و جهت یابی كه مهمترین عامل و اساس رشد و سازگاری كودك با محیط است تنها در صورت ایجاد زمینه های مساعد برای پرورش و هدایت انگیزه اكتشاف كودك می تواند به نحوی مطلوب تربیت شده و شكوفا گردد به همین جهت والدین كه به دلایل متعدد از جمله ترس و نگرانی شدید و یا حمایت بیش از حد به جای آنكه سعی كنند حتی المقدور موانع محیطی را از سر راه كودكان بردارند عمدتاً مانع از جست وخیز و حركت طبیعی و لازم كودك خود می شوند در واقع كودك خود را به نوعی معلولیت كاذب بدنی (حركتی) مبتلا می كنند در حالی كه كودكان نابینایی كه همانند سایر كودكان همسال خود علی رغم نقص بینایی از فعالیت جسمی و حركت مطلوب برخوردارند چندان مشكل حركت و ضعف تعادلی در راه رفتن ندارند .مسلماً برای ایجاد و پرورش انگیزه و قوای حس و حركت كودكان نابینا می بایست از حواس جانشین بهره گرفت. بازپروری و توانبخشی كودكان نابینا بدون داشتن شناخت دقیق از ویژگی ها و توانایی هایی آنان امری چندان مقبول و مطلوب نیست. كودكی كه با چشم های بسته به دنیا می آید از خود هیچ انتظاری برای دیدن دنیای خارج ندارد و هیچ تعجبی هم از اینكه نمی بیند نمی كند. او بین دیدن و ندیدن مرزی را نمی شناسد. او نمی داند كه دیگران می بینند و او نمی بیند در واقع دیدن دیگران است كه ندیدن او را مشخص می كند. هر بیننده ای به فراخور شناخت و بینش خود برداشتی از نابینایی دارد و برهمان اساس نظر می دهد و قضاوت می كند و گاه قضاوت های نادرست و بی پایه، شخصیت وجودی فرد نابینا را در هاله ای از ابهام و تیرگی می پوشاند .كودك نابینا از طریق چشم قادر به كسب اطلاعات راجع به محیط خود نیست باید به او تعلیم داد چگونه بازی كند چگونه قدم بردارد و چگونه تحصیل كند اینجاست كه به اهمیت نقش تحصیلات والدین این كودكان پی می بریم از آنجایی كه دوران كودكی از لحاظ رشد و یادگیری بسیار حایز اهمیت است، كودك نابینا در این دوران به توجه خاص نیاز دارد. در واقع در مقایسه با والدین كودكان نابینا و والدین كودكان غیرمعلول نقش والدین در خصوص كودك نابینایشان به مراتب با اهمیت تر می باشد والدین باید این حقیقت را بپذیرند كه یادگیری، كسب تجارب و ارضاء كنجكاوی فرزند نابینایشان بدون صرف وقت میسر نمی شود. از طرفی تكرار و تداوم آموزش بسیار مهم و ضروری است. اگر تكرار صورت نگیرد تدریجاً مفاهیم از ذهن نابینا بیرون رفته و اطلاعاتی را كه در زمانی بدست آورده بود دیگر در حافظه خویش ندارد بهترین محبت خانواده نسبت به كودك نابینا این است كه كارها را به خود او واگذار كنند تا احساس رضایت كند و به استقلال برسد. وقتی والدین كودكان نابینا تحصیل كرده و با سواد باشند فرزندان نه تنها در جنبه های درسی و تحصیلی پیشرفت خوبی خواهند داشت بلكه آنها را در پذیرش مسئولیت های فردی و اجتماعی و نحوه برقراری ارتباط با دیگران از جنبه های دیگر نیز یاری می كنند.
تمام والدین كودكان نابینا باید یاد بگیرند كه فرزندشان در مرحله اول یك كودك است و نمی داند كه نابیناست او مانند سایر كودكان نیازهایی دارد او به عشق و حمایت و محبت نیاز دارد نه ترحم. او از روز اول زندگی به هوا، غذا، بازی و مكانی امن در خانواده احتیاج دارد اگرچه محبت های شما را نمی بیند ولی گرمی دست ها و آغوش شما را به خوبی احساس می كند. سخنان، زمزمه ها و لالایی های شما را به خوبی می فهمد و از آنها لذت می برد. او نیاز دارد سایر اعضای خانواده را بشناسد آنها را از طریق بو، لمس و صدا تشخیص بدهد تمام افراد خانواده می توانند به او كمك كنند تا از خانه اش و آنچه اطرافش رخ می دهد آگاهی بیابد. پنهان كردن كودك نابینا از همسایه ها كار بسیار غلطی است. تفكر غلط همسایه ها فقط در صورتی می تواند تصحیح شود كه آنان فرصت داشته باشند كودك نابینای طبیعی و شادی را از نزدیك ببینند و تجربه كنند. او را از خود مرانید و به شبانه روزی ها نسپارید زیرا زندگی در خانه و خانواده بهترین زندگی برای كودكان است وبنابر یك اصل تجربه شده كلی كودك بهترین احساس امنیت را در خانواده خود می یابد و آنچه را در كانون خانوادگی می آموزد در هیچ جای دیگر نمی تواند فرا گیرد. كودك نابینای شما مانند سایر كودكان باید احساس كند كه اطرافیان دوستش دارند و او یك عضو خانه و اجتماع است او باید مسایل زندگی خود را آزمایش كند، اطلاعات و تجارب دست اول را خود به دست آورد شاید در مرحله اول برایتان آسانتر آن باشد كه كارهای او را شما انجام دهید ولی او در آن صورت همیشه انتظار خواهد داشت كه دیگران كارهایش را انجام دهند.
سعی كنید از انجام كارها به دست خویش لذت برد و او را به سوی وظیفه ای كه در اجتماع به عهده خواهد داشت راهنمایی و هدایت كنید مطمئن باشید كه او از همین تجارب كوچك چیزهایی بسیار خواهد آموخت چیزهای بسیاری كه شما هرگز تصورش را هم نداشته اید او حتی پایه و اساس دانش و بینش را گاهی محكم تر و عمیق تر از كودكان بینا فرا خواهد گرفت اگر می خواهید كودك نابینای شما بر معلولیت خود فائق آید و استقلال داشته باشد، باید از ابتدا عادت كند راه روزانه خود را با آزادی و جرأت بیابد و به عبارت دیگر او باید قبل از هر چیز آزادی در حركت داشته باشد. والدین باید درباره توانبخشی و نوتوانی نابینایان با فعالیت و تحرك مبتنی بر نظم و ترتیب آشنا باشند. منظور از آموزش جهت یابی و سازگاری از نظر تربیتی این است كه در كودك استقلال، اتكا به نفس، اعتماد و اطمینان به وجود آید و هدف این آموزش آن است كه كودك نابینا به كمك حواس دیگر نظیر شنیدن، بوئیدن، لمس كردن و چشیدن بر ناتوانی ناشی از فقدان بینایی فائق آید.
كودك نابینا به محیط مشكوك است او را با محیط آشنا كنید تا بتواند خود را با آن سازگار سازد و مانند دیگران در مقابل حوادث خود را حفظ كند. آزادی در حركت برای كودك نابینا ابتدا دشوار است ولی غیرممكن نیست او وقتی به راه می افتد نمی بیند باید او را تشویق كنید كه حركت كند و گمان نكنید كه افتادن او به دلیل نابینایی اوست، به زمین افتادن كودكان دلایل بسیار دارد.
با تقویت حواس دیگر وی به او بیاموزید كه هرچه می خواهد خود بیابد به خصوص مراقب باشید كه این كنجكاوی های كودكانه و طبیعی در وی نابود نشود بلكه تقویت و گسترش یابد.او حتی بیشتر از كودكان دیگر احتیاج به حركت دارد ،پس نخستین وظیفه پدر و مادر این است كه دست وی را بگیرند و با گام های محكم و مطمئن پا به پا و قدم به قدم راه ببرند و شیوه راه رفتن، راه رفتن با جرات را به او بیاموزند. با او به خیابان، خرید، پارك و گردش بروند، با او حرف بزنند هرچه بیشتر تعریف كنند و توضیح دهند تا او محیط را از گوش بشناسد و وقتی كه بازگشتند درباره دیده ها و شنیده ها با وی سخن بگویند. بكوشید حتی المقدور او خود هر چیز را لمس كند و با دستها آن را ببیند و بشناسد. در خانه با او حرف بزنید تا احساس تنهایی نكند و او را در جریان كارهایی كه انجام می دهید قرار دهید با او همان كلمات را به كار برید كه با فرزندان دیگر خود به كار می برید كودك نابینا مانند دیگر كودكان به اسباب بازی، بازی و معاشرت و مصاحبت نیاز دارد اینها را از وی دریغ نكنید او را سرگرم كنید و بكوشید تا همواره فكر و دست وی مشغول بوده و یا كاری را انجام دهد .برادر و خواهرها را تشویق كنید تا او را در بازی خود شركت دهند و برای او همبازی هایی جست وجو كنید. او چیزهایی را باید از زندگی اجتماعی بداند كه چون نمی بیند قادر نیست تقلید كند مثلاً او باید بداند كه دو آشنا وقتی با هم برخورد می كنند لبخند می زنند وقتی گفت وگویی در بین است جهت صورت ها و نگاه ها به سوی یكدیگر كشیده می شود. بیاید از كودكی فراموش شده و محزون، انسانی شاد و خوشبخت بسازیم، انسانی كه با قدرت با مشكلات روبه رو شود از شكست ها نهراسد، پیروزی ها را قدر بشناسد و زیبایی های جهان را در یابد و از آنها لذت ببرد.
مدرسه چه كمكی می تواند به خانواده بكند
نكته بسیار مهمی كه در برنامه ها و روش های آموزش و پرورش كودكان استثنایی توجه بدان ضرورت فوق العاده دارد آغاز سریع و استمرار برنامه های آموزشی جهت هرچه بیشتر شكوفا نمودن استعدادها، پایداری یادگیری ها، به هدر نرفتن نیروها و سرمایه های معنوی است. منظور از استمرار برنامه های آموزشی این است كه اولیا با برنامه های آموزشی كودك در مدرسه آشنا باشند و میان آنها و مربیان در اجرای برنامه ها و پیشرفت تحصیلی و رفتاری كودك هماهنگی وجود داشته باشد. در واقع هرگز فعالیت های آموزشی مدرسه و یادگیری های كودك بدون توجه، همكاری، كمك و پیگیری اولیای كودك در خانه نمی تواند از اهمیت و اعتبار خاص كه باید داشته باشد برخوردار شود. به عبارت دیگر مثلث آموزشی مدرسه (معلم) كودك و اولیاء بیانگر اتحاد مقدس و ضرورت استحكام و استمرار صحیح و طبیعی آموزش و یادگیری است. بدیهی است چنانچه تربیت و آموزش كودكان نابینا، هرچه زودتر (بعد از تولد) در خانه وبا روش های صحیح تربیت و آموزش آغاز شود پایه های اولیه استمرار آموزش نهاده شده و از هرگونه آموزش های نادرست كه معلم را لاجرم موظف می نماید كه بخشی از وقت خود را صرف تصحیح آموخته های نادرست بنماید پرهیز می شود. طبیعی است برای شروع برنامه های تربیت و آموزش صحیح در خانه و استمرار آن در مدرسه اولیاء كودكان نابینا باید از امكانات آموزشی، مشاوره و راهنمایی وزارت آموزش و پرورش به سهولت بهره مند گردند. زیرا به طور معمول رفتار تربیتی پدر و مادر در رابطه با كودك خود برمبنای تجربه و یا تصویری است كه از شیوه تربیت كودكان عادی دارند. زمانی كه شرایط كودك به گونه ای نیست كه در چارچوب روش های تربیتی معمول قرار گیرد پدر و مادر نیاز به راهنمایی و كمك دارند. رابطه پدر و مادر در خانواده با كودك بسیار مهم است به ویژه زمانی كه كودك در خانواده با دیگر كودكان همسال خود از بعضی نظرها متفاوت و استثنایی باشد. كودك استثنایی به رابطه استثنایی با خانواده خود نیاز دارد. پدر و مادر كودك استثنایی نیز به بازخوردها،نگرش ها و نیازهای استثنایی دررابطه با كودك خود احتیاج خواهند داشت. رابطه كودك و پدر و مادر بسیار حساس می باشد به نحوی كه اگر امری بر كودك تأثیر بگذارد بر پدر و مادر كودك نیز تأثیر خواهد گذاشت و بالعكس. این رابطه ظریف و متقابل در ارتباط با كودك نابینا از حساسیت و ظرافت خاصی برخوردار است. در ایفای صحیح این مسئولیت ها بیش از همه والدین باید اطلاعات و شناخت لازم و جامعی را در مورد كودك استثنایی خود داشته باشند. والدین باید بدانند چه رفتاری با كودك استثنایی خود در جهت تعلیم و تربیت او در پیش بگیرند. چگونه با كودك خود ارتباط صحیح و مؤثر و مفید برقرار كنند و به كودك نیز در پذیرش مسئولیت های ضروری و اجتماعی و نحوه برقراری ارتباط با دیگر برادران و خواهران خود یاری رسانند. نكته مهم و قابل تذكر دیگر توجه خاص به وضعیت روحی و عاطفی والدین است،به ویژه هنگامی كه آنان صاحب فرزندی می شوند و از این و آن می شنوند كه فرزند آنها هرگز قادر به راه رفتن و دیدن نخواهد بود ،در این شرایط این والدین سخت به مشورت و راهنمایی مسئولان متعهد و دلسوز و دوستان آگاه نیاز دارند.
در هر حال طرح و اجرای یك برنامه آموزشی و تجربی برای والدین و كودكان نابینا ضرورتی اجتناب ناپذیر بوده و مقدمه لازمی است برای آغاز آموزش رسمی در مدرسه.

گرد آوری : سید جلال موسوی

فهرست منابع:
۱- مقدمه ای بر روان شناسی و آموزش و پرورش كودكان استثنایی. دكتر غلامعلی افروز.
۲- مصاحبه و مشاوره با والدین كودكان استثنایی. دكتر غلامعلی افروز
۳- سیری گذرا در آموزش و بهزیستی معلولین بینایی- محمدرضا نامنی.
۴- كودكان استثنایی (خانواده و مشاوره)- نرگس ادیب سرشكی.
۵- نابینایی- مصطفی طاهری عراقی
۶- چگونگی تعلیم و تربیت كودك نابینا- دروتی فیچز- ترجمه حمیده طباطبایی.
۷- پایان نامه گیتی سخن سنج




نوع مطلب : آشنایی با کودکان نابینا، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 18 مهر 1391 :: نویسنده : آوین
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

به نام خدا

مدیر وبلاگ : آوین
نویسندگان
نظرسنجی
آیا این وبلاگ توانسته معلومات شما را افزایش دهد؟







جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :




 CENTER>

تعبیر خواب